Bạn bè tôi nơi quê nhà, giờ đã yên bề gia thất cả
Còn tôi đây, vẫn miệt mài với những buổi hẹn hò đầu.
Thỉnh thoảng tôi tự hỏi, mình đã bỏ lỡ điều gì
Sống đúng với tuổi mình, rốt cuộc là như thế nào đây?
Bài hát gợi ý: Mười Năm – Đen ft. Ngọc Linh
Giống như một anh chàng từng được nhà đài phỏng vấn với chức vụ “cựu thiếu nhi” được phát triển nhân vật lên thành “nhiếp ảnh gia”, tôi ở tuổi 27 cũng phát triển nhân vật nhiều đến mức nicotine của Sài Gòn Bạc thì không đủ nặng, của Thăng Long thì không đủ the, chỉ có 3 số the mới đủ là nàng thơ rù quến ung thư phổi. Dụng cụ network giới nhà nước vừa đẹp, vừa sang, vừa phú quý, vừa có viên the dễ bóp, không làm hai ngón tay phụ nữ tôi đau.
Điều này bắt đầu bằng email thầy dạy viết của tôi nói rằng cuốn sách của chúng tôi đã sẵn sàng để ra mắt.
1. Hành xử đúng tuổi của mình
Cuốn sách đầu tay ở tuổi 27 đến khi tôi có lẽ cũng đã đến tuổi nên có một thành tựu gì đó mới trong đời, bởi tôi tốt nghiệp Ngoại Thương cũng được năm năm rồi, giờ lôi lại cái chức danh học ba trường giỏi nhất thành phố từ cấp 2 lên đại học nó có hơi dài dòng, hết thời và ngại miệng.
Trùng hợp thay, bệnh thành tích cũng chính là chủ đề mà tôi viết trong cuốn sách này, nói đúng hơn là câu chuyện khoảng gần năm nghìn từ. góp vào quyển sách – một tuyển tập truyện ngắn.
Quá trình viết của câu chuyện này kéo dài hơn một năm – nghe là biết khó kiếm tiền được từ nghề viết rồi – với cái kết được thay đổi hai lần, cùng vô số lần chỉnh sửa.
Lần một là khi thầy tôi bảo rằng nhân vật của tôi đang kẹt trong một vòng lặp. Điều đáng chú ý ở đây là đây lại dựa trên câu chuyện có thật – một truyện ngắn mang tính hồi ký. Nhận xét này của thầy khiến tôi có cảm giác như ngoài đời mình chưa thực sự bứt phá để thầy xem đó là sự phát triển nhân vật.
Hơn nữa, cốt truyện được tôi xây dựng bằng cấu trúc bốn hồi, nơi nhân vật phát triển chưa tới và cách giải quyết vấn đề này chính là áp dụng hành trình người hùng để nhân vật chính đi từ thế giới cũ, sang mới, rồi quay trở lại thế giới cũ với hành trang mới và một sự thay đổi rõ rệt.
Thế là cái kết mới được tôi viết vào tháng 1/2025 với một sự manifest rằng chính mình cũng cần và xứng đáng với một kết thúc đẹp như vậy, nhưng là trong tưởng tượng.
Gần đây, thầy tôi mới thực sự có thời gian để chỉnh sửa định dạng và in sách, tôi có cơ hội đọc lại truyện một lần nữa, và lại hỏi ý kiến của Gemini một lần nữa về tất cả lỗi dấu câu, lỗi dùng từ, ngữ pháp và cốt truyện. Nếu hồi tháng 1, bạn của tôi bảo tôi hãy ngừng làm hài lòng trí tuệ nhân tạo đi khi thấy tôi nạp truyện vào Gemini chắc phải 4,5 lần, thì lần này tôi thấy AI của Google có lý khi nhận xét cái kết này gọn quá, hơi “Hàn Quốc”, tức là chưa thật và gợi ý một cái kết khác thực tế hơn với nhân vật (nhưng không phải là viết lại). Thế là tôi viết lại và trùng hợp thay, tình trạng tôi lúc đó lại phù hợp làm cái kết cho câu chuyện mà tôi đã bắt đầu từ mùa thu 2024.
Quá trình viết này khiến tôi vừa thêm bạn lại vừa mất bạn.
Người bạn mất đi là một người có chuyên môn biên tập, mặc dù không phải biên tập viên của cuốn sách nhưng khuyên tôi cắt đi một nửa câu chuyện ngay cái đêm tôi đã nói rõ là deadline nộp truyện. Sau đó, anh ta còn bồi thêm một câu: Không ai mua cuốn sách này đâu.
Khỏi phải nói, tôi và anh ta không còn nói chuyện với nhau nữa. Và tôi tự hỏi vì sao tất cả những lời nhận xét nhụt chí nhất về những người viết lại đến từ biên tập viên của họ, những người đáng lẽ ra phải biết cái ngành này nghiệt ngã như thế nào, và ngay cả khi biết như vậy, họ chọn cách nghiệt ngã nhất để xuyên tim những người viết, như một kiểu “mẹ chồng đánh rắm nàng dâu nhận giùm”, “thương cho roi cho vọt”.
Người bạn thêm vào chính là người chỉ cho tôi hành trình người hùng là gì, và bảo là thích câu chuyện tôi viết, kèm theo một vài đánh giá lọt tai nhưng về bản chất thì không khác lời người bạn kia là mấy, nhưng đương nhiên anh ấy có đủ sự lịch sự tinh tế để không bao giờ nói về doanh số của tuyển tập tự in đối với một người mới xuất bản như tôi. Nhưng vì tôi nghe chúng sau khi block người bạn biên tập viên kia, chúng chỉ như muỗi cắn.
(Tôi vẫn tự hào rằng mình luôn tìm kiếm sự thật, nhưng công nhận, sự thật kiểu Đức, của cho không bằng cách cho, và rằng cách đóng gói sự thật, hay còn gọi là cách diễn đạt cũng quan trọng không kém chính sự thật.)
Người bạn này cũng là mối quan hệ từ Bumble kéo dài nhất của tôi, đến bây giờ là gần một năm, tính cả thời gian tôi chờ anh ta hồi âm tin nhắn của tôi, dài nhất là khoảng thời gian chúng tôi không liên lạc suốt cả một tháng trời.
Điều đó nhắc đến việc có lẽ tiếp theo tôi nên viết về app hẹn hò chăng? Bởi vì bìa sách màu vàng gà non như Bumble, nhưng quan trọng hơn là bởi những ca từ của bài “Act My Age” của LANY vẫn văng vẳng bên tai:
“Bạn bè tôi nơi quê nhà, giờ đã yên bề gia thất
Còn tôi đây, vẫn miệt mài với những buổi hẹn hò đầu tiên.”
Những chú cá đã trao nhẫn và nắm tay nhau rời khỏi cuộc bơi chơi đùa bể biển, để lại tôi với những chàng trai nhạt toẹt, những câu hỏi phá băng đầy quan trọng về việc màu sắc yêu thích của em và tôi có ý nghĩa gì với cuộc sống tất bật nơi người ta bấm còi vào ba giây cuối đèn đỏ.
Tôi miệt mài bước từng bước trên cái chặng sự nghiệp vất vả, và dù từng khá nổi tiếng thời học sinh, và có trên 1.400 match ở Tinder lẫn Bumble, hiện tại tôi vẫn lẻ bóng với những bài học nghiệp quả vòng lặp mãi chưa tốt nghiệp từ những mối mập mờ không đâu vào đâu.
Và đấy là trước khi tin đính hôn của Taylor Swift đến.
2. Danh sách điều ước
Cuối tháng 8/2025, Swift đăng hình được Travis Kelce cầu hôn, cũng là phát súng khơi mào mùa đính hôn và mùa cưới năm 2025.
Từ đó đến bây giờ được 2 tháng, một người ít bạn như tôi đếm được 3 cặp từ bạn cấp 2 đến Đại học đính hôn, tất cả ở tuổi 27. Ngay cả một KOL mà tôi không theo dõi thường xuyên, clip tik tok của cô ấy khoe rằng mình chung mùa đính hôn với Swift cũng trôi đến fyp tôi.
Sự FOMO này làm tôi gục ngã.
Trước mục đích tối thượng của kịch bản xã hội đời người ở độ tuổi 30, dường như cuốn sách đầu tay của tôi trở nên nhỏ bé và tầm thường. Giống như là, có cố gắng đến mấy, tôi và những thành tựu của mình cũng trở nên nhỏ bé trước phép thử của xã hội: thành đôi, kết hôn và sinh con đẻ cái.
Dẫu rằng nằm lòng câu “Hôn nhân không phải giải pháp đời người” nhờ việc biết đến cuộc tình cặp đôi Justin Bieber và Hailey Bieber, tôi vẫn không khỏi cảm thấy mình “trượt giá” dần dần trên thị trường yêu đương Việt Nam thời kỳ hậu app hẹn hò. Bỗng dưng, bản so sánh Điểm mạnh – Điểm yếu mà những cô gái thường vạch ra với các đối tượng tiềm năng được tôi vạch ra cho chính mình, nếu đánh giá một cách khách quan, tôi cũng không khác một cái cờ đỏ biết đi là mấy.
Tuy nhiên, khi nghe bài Wi$h Li$t, tôi lại ngạc nhiên trước những mong muốn rất-đỗi-người-thường của quý cô tỷ phú Swift. Trong khi người đời muốn một danh sách gồm:
– Cuộc sống du thuyền, dưới cánh quạt máy bay trực thăng
– Ánh đèn rực rỡ và kính râm Balenciaga
– Vòng ba nảy nở với khuôn mặt baby
– Một nhân vật nữ phức tạp
– Một cú “hit” lớn đoạt giải Cành cọ vàng
– Một tượng Oscar đặt trên sàn nhà tắm
– Sự tự do, sống tách biệt khỏi mạng xã hội
– Muốn ba chú chó mà họ gọi là con của mình
– Những con sóng lướt ván tuyệt vời, không có kẻ đạo đức giả
– Một hợp đồng với Real Madrid
– Muốn kỳ nghỉ xuân “quẩy” banh nóc
– Và sau đó là đoạn video bị gỡ khỏi mạng internet
Nói chung là muốn tất cả.
Thì Swift chỉ mong đẻ cả đội bóng cho Kelce và một căn nhà có đường drive-through gắn cột bóng rổ.
Người đời muốn thăng tiến, ổn định cột sống, còn Swift chỉ muốn một người bạn thân nóng bỏng mà thôi.
Đây có lẽ là hai câu ca mà tôi không liên hệ được nhất trong tất cả những ca từ Swift viết bởi không hiểu sao tôi vốn sợ mang thai, nhưng không liên hệ được không có nghĩa là không ý thức được rằng nó đẹp biết bao, bởi đây cũng là lần đầu tiên nữ tỷ phú sinh năm 1989 nói đến việc sinh con đẻ cái cho một người đàn ông khác, trong một bài hát có hai ký hiệu dollar trong chính cái tên của nó. Trùng hợp thay, đây cũng là một trong những bài hát hiếm-hoi-hay trong một album người đời mong đợi là sẽ-hay-hơn.
Cuộc khủng hoảng hiện sinh tiền 30 của tôi từ bài hát của nữ robot phương Tây biến thành khủng hoảng hiện sinh trọn đời khi Soundcloud bật bài “Mười năm” của rapper phương Đông Đen Vâu.
3. Một đời này ta sẽ có mấy lần mười năm?
Nói thế này có lẽ hơi Rap fan tháng 8 nhưng đến đến năm nay, sau 7 năm nghe rap tôi mới chú tâm nghe nhạc anh Đen, bởi mập mờ của tôi thích nhạc Đen Vâu.
Bài “Mười năm” là một bài tôi reply nhiều lần trong những ngày gần đây, nhất là ở đoạn điệp khúc: “Có cánh hoa nào không tàn / Có giấc mơ nào không tan / Hát để tâm tư vén màn / Thả mình xuôi với mây ngàn / Lòng mình vẫn chưa ngăn nắp / Nhìn lại buồn vui tháng năm / Một đời này ta sẽ có mấy lần mười năm?” làm tôi tưởng nhớ đến Suboi và câu “N-sao mà 25 tuổi giấc mơ lại chết?”. Điều này làm tôi nghĩ những cuộc khủng hoảng hiện sinh cũng đến và đi, hết 20 đến 25, hết 25 đến 30, hết 30 đến nửa đời, hết nửa đời thì mới chịu chấp nhận sự vô thường của đời và nhỏ bé của người, và/hoặc quá mệt nên không khủng hoảng nữa (!).
Nhưng “Một đời này ta sẽ có mấy lần mười năm?” quả là một lời ca hay khiến tôi nhớ mãi và lọt tõm vào hố thỏ khủng hoảng hiện sinh tuổi 27.
Nếu 30 tuổi là mốc để dân châu Á áp lực chính mình về một vợ, hai con, ba tầng, bốn bánh, thì ở các nước phương Tây, 30 tuổi chỉ là độ tuổi để bắt đầu.
Còn với tôi, từ 20 đến 30 là mốc chúng ta chống cự lại những quy luật của thế giới rộng lớn này để cố gắng như một hạt cát cố tạo ra cơn bão cát nào đó. Còn mốc 30 là lúc chúng ta chấp nhận sự sa mạc vô biên của vũ trụ này là đứng trên vai những người khổng lồ và chơi theo luật của họ.
Tôi mới ở gần nấc mười năm thứ 3, chưa (đủ nổi tiếng để) tham gia câu lạc bộ tuổi 27 nổi tiếng, nhưng cũng đã chấp nhận sự khiêm nhường của mình, tất cả bắt đầu từ một khoảnh khắc rất nhỏ khi tôi biết rằng anh chàng Bumble học Ivy Plus kia sẽ chẳng bao giờ thích tôi theo cách mà tôi thích anh ta.
Mới mấy ngày trước, sự khủng hoảng kiểu Nietzsche vẫn còn đậm đặc trong tôi cùng một nghìn suy nghĩ:
Người ta đính hôn, kết hôn, ly hôn, còn mình thì sở hữu 1/n cuốn sách, chẳng là gì.
Biết đâu sau này tự viết được cả cuốn, mình lại không bán được sách.
Biết đâu sau này bán được sách, mình lại chán và tìm đường ra nước ngoài.
Biết đâu tìm được đường ra nước ngoài xong mình lại thấy bản thân nhỏ bé tầm thường không khác gì ngày trước.
Biết đâu mình không để lại một chút ảnh hưởng gì trên thế gian này.
Biết đâu…
Thì thầy viết của tôi cũng không biết tôi đang khủng hoảng mà gửi tiếp một email để thầy trò sắp xếp gửi sách, và tôi lại vui trở lại, như giai điệu bài “In Love” của Low G ft JustaTee.
4. Nếu từ đầu anh cho em biết thì mưa giông trong đầu anh sẽ tạnh thôi
Có lẽ tàn dư của bệnh thành tích sẽ mãi ở trong tôi dù cho tôi có ý thức và chữa lành đến bao nhiêu đi chăng nữa.
Nhưng không phải việc tự nhận thức là vũ khí tối thượng của loài người hay sao?
Nếu một người đàn ông như Low G cũng cần có đến cảm giác an toàn trong tình yêu thì tôi chắc rằng “an toàn” sẽ là từ cuối cùng mà bất kỳ người đàn ông nào sẽ dùng để miêu tả tôi.
Tuy nhiên tôi cảm thấy ổn vì điều đó, trong cơn high của dopamine khi trông chờ đến lúc nhận sách.
Cũng bởi vì một người bạn (mà tôi ngầm phỏng chiếu sự ghen tị khi thấy tin đính hôn của bạn) đã gửi lời chúc mừng tôi khi bạn thấy story khoe ra sách.
Cũng bởi vì tôi xem được một video 24k.right nói rằng anh ấy mất 10 năm để trở thành Á quân Rap Việt mùa 3 thì khi tôi nghiêm túc viết được gần 2 năm mà đã có 1/n cuốn sách thì có lẽ cũng không quá tệ đúng không?
Có lẽ trong thời đại khi người người bị lay-off khỏi những công việc vốn được cho là ổn định, thì khi nào vui được chúng ta cứ vui đi.
Khi nào còn muốn viết, hãy cứ viết đi.
Còn ra được một phần n nào của cuốn sách, thì cứ ra đi.
Còn cười được, hãy sống trọn vẹn với khoảnh khắc ấy.
Còn yêu ai được, mập mờ với ai được, hãy cứ tận hưởng đi.
Đời có mấy khi?
Mưa nào mà chẳng tạnh?
Vì một đời này ta sẽ có mấy lần mười năm…
Sài Gòn, 01/11/2025
Phiên bản cập nhật ở Nha Trang, 17/02/2025
Có những người chỉ cách chúng ta một nút chặn.
Tôi chuyển đến thành phố nơi người bạn là biên tập viên ở, và luôn phải giải thích chúng tôi là bạn bè vì người Việt không tin vào tình bạn đơn thuần giữa những người khác giới. Không dễ để gặp một người thầy mà mình có thể nói thẳng là chúng ta đồng ý bất đồng quan điểm nhé.
Tôi không chặn anh chàng tốt nghiệp Ivy Plus nhưng chúng tôi lơ nhau đẹp đến lạ. Hai người đọc tarot nói rằng chúng tôi trả nghiệp cho nhau xong rồi.
Vài ngày trước, Low G và Dương Fynn làm lễ dạm ngõ.
Còn tôi bắt đầu uống bia từ tháng 12/2025, gần đây bắt đầu thanh lọc màng nhĩ bằng nhạc Nirvana và R.E.M để khởi động tuổi 28.
Ảnh: Những cuốn sách theo tôi vào chiếc vali tối giản. Tôi và chúng “ăn hỏi” cuộc sống mới, nơi với bầu không khí như Đà Lạt có biển, hoặc Sài Gòn nhưng có dịp mặc đồ đông.
Be Real in a Fake World,
Narcy Nguyen, một người viết ở Nha Trang, Việt Nam.
